Maatschappelijke taak van het onderwijs
Een belangrijke taak van het onderwijs is leerlingen voor te bereiden op hun deelname in de samenleving. Vanaf de laatste decennia van de negentiende eeuw bijvoorbeeld, gaven veel scholen voorlichting over de gevaren van drank. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw waren drugs een probleem waarover scholen voorlichting gaven. De maatschappelijke taak van het onderwijs werd en wordt nog altijd breed ingevuld.
Veel kinderen doorlopen hun schooltijd langs de aangeboden weg. Maar sommige leerlingen hebben meer hulp nodig. Hulp moet er worden geboden aan leerlingen met problemen, zoals pesten, schulden, verslaving en criminaliteit. Maar er moet ook extra hulp en aandacht zijn voor kinderen met een beperking of gedragsproblemen. Volgens de overheid het liefst op een reguliere school, waar het kind extra begeleiding krijgt. En als het echt nodig is in het speciaal onderwijs.
-
Pesten en vechten is van alle tijden. Op deze negentiende-eeuwse prent belagen twee grote schooljongen een groepje jongere leerlingen.
Collectie Nationaal Onderwijsmuseum, Rotterdam
-
Schoolplaat bij de leesmethode Kant en klaar binnen het jaar (1950-1951) van E.C. van der Meulen. Toos is stout omdat ze erg vuil is en een scheur in haar jurkje heeft. Daarom moet ze in de hoek staan.
Collectie Nationaal Onderwijsmuseum, Rotterdam
-
De NCRV verzorgde vanaf de jaren dertig uitzendingen voor de schoolradio. In de klaslokalen vertoonden de meesters en juffen met een projector bijbehorende plaatjes bij de radio-uitzending. In de jaren vijftig was er een uitzending over het thema hoe makkelijk ongelukken veroorzaakt worden.
Collectie Nationaal Onderwijsmuseum, Rotterdam
-
Diaserie bestemd voor het lager onderwijs: Pas op in ’t verkeer (omstreeks 1975).
Collectie Nationaal Onderwijsmuseum, Rotterdam
-
Afbeelding van een oefenklok waarmee leerlingen klok leerden kijken.
Collectie Nationaal Onderwijsmuseum, Rotterdam
De brede maatschappelijke taak van de school leidt tot veranderingen in de organisatie. Buitenschoolse opvang en hulpverlening in de school vereisen bijvoorbeeld langere openingstijden, kortere vakantieperioden, andere lesroosters en samenwerkingsverbanden. Ook moeten scholen sinds 2006 leerlingen laten kennismaken met en leren over de diversiteit in de samenleving (actief burgerschap en sociale integratie).
De maatschappelijke taak van de school omvat daarnaast ook allerlei maatschappelijke opdrachten die de school al dan niet vrijwillig op zich neemt. Het aanpakken van allerlei zaken die maatschappelijk van belang worden geacht, zoals het leren omgaan met moderne media of met geld, wordt op informele wijze tot de verantwoordelijkheid van de school gerekend. Scholen kunnen zelf beslissen of zij die taken al dan niet oppakken maar het is moeilijk om geen gehoor te geven aan de maatschappelijke druk.
